Chật vật vì cát tăng giá – Giải pháp tháo gỡ trước thực trạng giá cát cao

Thị trường vật liệu xây dựng đang chứng kiến tình trạng cát tăng giá liên tục, khiến nhiều công trình rơi vào cảnh chật vật vì chi phí phát sinh ngoài dự toán, ngân sách đội lên đáng kể. Trước thực trạng này, đâu là giải pháp thi công và vật liệu phù hợp để kiểm soát chi phí, đảm bảo tiến độ công trình. Cùng Minsando phân tích nguyên nhân và tìm ra hướng tháo gỡ cho hiện trạng này thông qua bài viết sau đây. 

Cát tăng giá mạnh đầu năm 2026

Bước sang đầu năm 2026, nhất là giai đoạn quý II/2026, mùa xây dựng bước vào giai đoạn cao điểm. Giá cát năm nay ghi nhận tình trạng tăng đột biến với mức giá lên đến 700.000 VNĐ/m3. Cụ thể, m3 cát xây dựng từ 385.000 đồng lên 430.000 đồng, trong đó cát vàng Tây Ninh đạt 490.000 đồng.

Giá cát tăng không chỉ ảnh hưởng đến chi phí vật liệu riêng lẻ mà còn kéo theo hàng loạt tác động đến toàn bộ quá trình xây dựng: 

• Cát tăng giá khiến chi phí xây dựng tăng đáng kể, nhất là các hạng mục xây tô và bê tông
• Dự toán công trình thay đổi, phát sinh ngân sách ngoài kế hoạch ban đầu. 
• Tiến độ thi công bị ảnh hưởng do nhà thầu phải chờ vật liệu vì nguồn cung hạn chế hoặc điều chỉnh phương án thi công.
• Áp lực tài chính tăng cao đối với gia chủ xây nhà, chủ thầu. 

Trước bối cảnh giá vật liệu biến động, những giải pháp thi công tiết kiệm, vật liệu thay thế cát đang trở thành bài toán đau đầu đối với nhiều chủ đầu tư. 

>>> Xem thêm: Giá cát xây dựng năm 2026 – Cập nhật mới nhất

Nguyên nhân khiến cát tăng giá chóng mặt

Tình trạng cát tăng giá không xảy ra đột ngột mà đã được dự báo trước từ cuối năm 2025. Tuy nhiên, mức tăng quá cao của cát xây dựng xuất phát từ một số nguyên nhân về nguồn cung, chi phí khai thác. 

Do xăng dầu tăng giá: Đà tăng của dầu thế giới ảnh hưởng đến giá dầu trong nước dẫn đến chi phí vận chuyển từ bãi khai thác đến công trình cũng tăng theo, khiến giá cát đầu vào bị đẩy lên.

Do khan hiếm cát tự nhiên: Nguồn cát tự nhiên ngày càng bị hạn chế do quá trình khai thác kéo dài trong nhiều năm. Trữ lượng suy giảm khiến lượng cát cung ứng không còn đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường. 

Do siết chặt việc khai thác cát: Những chính sách, quy định nhằm hạn chế khai thác cát trái phép khiến việc cấp phép khai thác khó khăn hơn, nhiều mỏ cát giảm sản lượng hoặc tạm dừng hoạt động. 

Nhu cầu xây dựng tăng cao: Từ giai đoạn quý 2/2026, nhu cầu xây dựng tăng cao, tạo áp lực lớn lên thị trường cát và giá cát. 

Giá cát tăng cao ảnh hưởng thế nào đến chi phí xây dựng

Cát là vật liệu luôn xuất hiện trong hầu hết các hạng mục xây dựng như: xây tường, tô trát, đổ bê tông, san lấp nền,… Vì vậy khi cát tăng giá, tổng chi phí xây dựng cũng bị ảnh hưởng trực tiếp.

• Cát tăng giá khiến chi phí vật liệu tăng đồng loạt, đơn giá xây dựng trên mỗi m2 cũng bị đội lên đáng kể
• Dự án công trình bị phá vỡ khi thi công thực tế bởi vật liệu tăng giá liên tục, dẫn đến phát sinh chi phí ngoài dự tính. 
• Giá cát tăng kéo theo giá nhân công tăng. Đồng thời, việc cung ứng cát không ổn định làm gián đoạn tiến độ, kéo dài thời gian thi công. 
• Giá cát cao buộc chủ đầu tư, nhà thầu phải tìm giải pháp vật liệu thay thế giúp giảm lượng cát sử dụng, tối ưu thi công và kiểm soát chi phí dài hạn.

Giải pháp tháo dỡ khó khăn khi cát tăng giá

Trước thực trạng giá cát tăng cao, các nhà thầu và chủ đầu tư cần chủ động áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ thay vì chỉ cắt giảm chi phí vật liệu: 

Chủ động quản lý chi phí và điều chỉnh kế hoạch xây dựng: Chủ động rà soát dự toán, cân đối nguồn lực, ưu tiên các hạng mục quan trọng để tránh đội vốn. 

Tối ưu phương án thiết kế và vật liệu sử dụng: Chọn phương án thi công phù hợp để giảm lượng cát như: giải pháp trát vữa lớp mỏng, sử dụng vật liệu xây dựng độ chính xác để giảm hao hụt vữa,… 

Chuyển sang vật liệu thay thế hoặc vật liệu tối ưu hơn: Cát nhân tạo từ đá, tro bay hay các loại vữa trộn sẵn giúp kiểm soát lượng cát trộn,… đang là hướng đi được ưa chuộng trước thực trạng giá cát tăng cao. 

Kiểm soát hao hụt trong thi công: Chuẩn hoá quy trình trộn, cấp phát vật liệu, sử dụng máy móc hỗ trợ các quy trình trộn, quản lý tồn kho,… nhằm hạn chế hao hụt cát. 

Chủ động kế hoạch cung ứng và dự toán chi phí: Ký hợp đồng cung ứng dài hạn, dự phòng ngân sách, lập kế hoạch mua vật liệu,… giúp giảm rủi ro khi biến động thị trường cát. 

Giá cát tăng cao đang trở thành thách thức lớn đối với ngành xây dựng, không chỉ ảnh hưởng đến chi phí mà còn làm gián đoạn tiến độ. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để các nhà thầu và chủ đầu tư thay đổi tư duy thi công theo hướng tối ưu và bền vững hơn với các giải pháp xây dựng hiện đại như trát vữa lớp mỏng, sử dụng vữa trộn sẵn,… giúp kiểm soát hao hụt, tối ưu chi phí và đảm bảo chất lượng công trình. 

Liên hệ ngay với Minsando để chọn giải pháp kỹ thuật và vật liệu phù hợp.