Định mức hao hụt vật liệu là gì? Tỷ lệ hao hụt hợp lý trong xây dựng

Admin20/01/2026

Định mức hao hụt vật liệu thường bị bỏ qua trong thi công nhưng đây là yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và tiến độ công trình. Nếu không tính đúng định mức hao hụt, dự toán dễ bị thiếu vật tư hoặc phát sinh chi phí ngoài kế hoạch. Trong bài viết này, Minsando sẽ giúp bạn tìm hiểu về toàn bộ về định mức hao hụt của các loại vật liệu, vữa, bê tông để tính toán chi phí chính xác nhất.

Mục lục Ẩn

1 Định mức hao hụt vật liệu là gì?

2 Định mức hao hụt của một số loại vật liệu

2.1 Định mức hao hụt của một số loại gạch

2.2 Định mức hao hụt của vữa bê tông

2.3 Định mức hao hụt của vật liệu trong khâu trung chuyển

2.4 Định mức hao hụt vật liệu ở khâu gia công

2.5 Định mức hao hụt ở khâu vận chuyển và bảo quản tại kho

3 Cách giảm hao hụt vật liệu trong xây dựng

Định mức hao hụt vật liệu là gì?

Định mức hao hụt vật liệu là tỷ lệ vật liệu bị thất thoát trong quá trình vận chuyển, bảo quản và thi công xây dựng. Định mức này được tính bằng tỷ lệ phần trăm so với khối lượng gốc của vật liệu. Phần hao hụt cần được dự trù trước để đảm bảo đủ vật tư cho thi công, tránh gián đoạn.

Hao hụt vật liệu là điều không thể tránh khỏi trong thực tế thi công bởi:

Rơi vãi trong quá trình vận chuyển và bốc dỡ
Xé bao, trộn, gia công vật liệu dẫn đến không thể tận dụng 100%
Sai số khi thi công thực tế, thừa vữa xây trát
Bảo quản vật liệu không đúng cách dẫn đến ẩm, vón cục, hư hỏng
Chất lượng vật liệu không đồng đều, làm tăng lượng hao hụt khi sử dụng.

định mức hao hụt vật liệu là gì — *Định mức hao hụt vật liệu là tỷ lệ vật liệu bị thất thoát trong quá trình thi công*

Định mức hao hụt của một số loại vật liệu

Việc xác định đúng định mức hao hụt vật liệu giúp lập dự toán sát thực tế, kiểm soát chi phí và hạn chế lãng phí trong quá trình thi công.

Định mức hao hụt của một số loại gạch

Mỗi loại gạch xây dựng có định mức hao hụt vật liệu khác nhau do đặc tính và cách sử dụng. Dưới đây là tổng hợp định mức hao hụt của một số loại gạch thường gặp.

Tên vật liệu	Mức hao hụt thi công theo % khối lượng gốc
Gạch chỉ	1,5
Gạch Silicát	2,0
Gạch thẻ	1,5
Gạch ACC	1,5
Gạch nung 4 lỗ, 6 lỗ, 10 lỗ	1,0
Gạch Hourdis các loại	1,5
Gạch xi măng khối (block)	1,0
Gạch đất không nung	2,5
Gạch sành	0,5
Gạch lá nem	1,5
Gạch lát xi măng, gạch Ceramic, gạch Granit nhân tạo	0,5
Gạch lát xi măng Puzolan	1,0
Gạch cẩm thạch, gạch lát Granitô	0,25
Gạch vỉ	0,5
Gạch xi măng tự chèn	1,0
Gạch lá dừa	0,5
Gạch kính	1,5
Gạch trang trí	1,0
Gạch men sứ	3,0
Gạch chịu lửa sản xuất trong nước	3,0
Gạch chịu lửa nhập ngoại	1,5

định mức hao hụt của gạch — *Mỗi loại gạch xây có định mức hao hụt khác nhau*

>>> Xem thêm: Kích thước gạch xây nhà tiêu chuẩn là bao nhiêu? Cách tính gạch xây

Định mức hao hụt của vữa bê tông

Vữa và bê tông là nhóm vật liệu dễ phát sinh hao hụt ngoài việc hao hụt vật liệu trộn vữa mà còn hao hụt khi vận chuyển, trộn. Tất cả định mức hao hụt vật liệu này được tính chung và tính theo % khối lượng gốc. Cụ thể, mức hao hụt của vữa, bê tông được quy định trong khoảng như sau:

Tên vật liệu	Mức hao hụt thi công theo % khối lượng gốc
Bê tông đổ tại chỗ bằng thủ công, bằng cần cẩu	2,5
Bê tông đổ tại chỗ bằng máy bơm bê tông	1,5
Bê tông đổ tại chỗ cọc khoan nhồi vách bằng Ben tô nít	15,0
Bê tông đổ tại chỗ cọc khoan nhồi có ống vách	10,0
Bê tông ống xiphông, ống phun, ống bụng, ống cống, cầu máng, vòm, miệng phễu đổ tại chỗ bằng thủ công.	5,0
Bê tông đúc sẵn	1,0

định mức hao hụt vật liệu vữa bê tông — Định mức hao hụt bê tông được tính trong quá trình trộn và trung chuyển

>>> Xem thêm: Bảng tra định mức vữa xây mới nhất 2026

Định mức hao hụt của vật liệu trong khâu trung chuyển

Khâu trung chuyển vật liệu thường phát sinh hao hụt do rơi vãi trong quá trình vận chuyển, bốc xếp hàng, dụng cụ vận chuyển không phù hợp,… Định mức hao hụt vật liệu được tính so với khối lượng đã mua và dựa theo bảng sau:

Tên vật liệu	Mức hao hụt (%)
Vật liệu ở thể bột không chứa trong bao bì	2,0
Vật liệu ở thể bột, thể nhuyễn hay nước (trừ A xít) chứabằng bao bì	0,5
Vật liệu ở thể hạt, rời, xốp	1,0
Vật liệu ở thể được cấu tạo, sản xuất có hình dạng nhất định và đếm theo đơn vị: viên, cái, cây….	0,5

hao hụt vật liệu khi vận chuyển — *Quá trình vận chuyển vật liệu cũng có thể xảy ra hao hụt*

Định mức hao hụt vật liệu ở khâu gia công

Trường hợp vật liệu phải trải qua khâu gia công trước khi sử dụng, có thể xảy ra một số hao hụt so với khối lượng gốc. Cụ thể, tỷ lệ hao hụt được chấp nhận như sau:

Loại công tác	Đơn vị tính	Loại vật liệu	Đơn vị	Số lượng
Rửa sỏi	1m³ sỏi sạch	Sỏi bẩn	m³	1,10
Rửa cát mịn	1m³ cát sạch	Cát mịn	m³	1,10
Rửa đá dăm	1m³ đá dăm sạch	Đá dăm bẩn	m³	1,05
Sàng đá dăm	1m³ đá dăm	Đá dăm xô	m³	1,10
Sàng cát vàng	1m³ cát vàng	Cát xô	m³	1,10
Sàng sỏi	1m³ sỏi sạch	Sỏi xô	m³	1,06
Sản xuất đá 1×2 từ đá hộc	1m³ đá 1×2	Đá hộc	m³	1,08
Sản xuất đá 4×6	1m³ đá 4×6	Đá hộc	m³	1,10
Sản xuất đá 2×4	1m³ đá 2×4	Đá hộc	m³	1,15
Sản xuất đá 0,5×1	1m³ đá 0,5×1	Đá hộc	m³	1,20
Xẻ gỗ các loại φ ≤ 30cm	1m³ gỗ xẻ	Gỗ tròn φ ≤ 30cm	m³	2,00
Xẻ gỗ các loại φ > 30cm	1m³ gỗ xẻ	Gỗ tròn φ > 30cm	m³	1,67

Định mức hao hụt ở khâu vận chuyển và bảo quản tại kho

Vận chuyển và bảo quản không đúng kỹ thuật có thể gây hao hụt vật liệu xây dựng. Định mức hao hụt vật liệu trong khâu bảo quản được tính bình quân. Tỷ lệ hao hụt trong khâu vận chuyển tính bằng trung bình phương tiện vận chuyển trong 1 lần bốc dỡ, cụ thể như sau:

Loại vật liệu	Hao hụt vận chuyển (%)	Hao hụt bảo quản ở kho (%)
Cát vàng	1,5	3,0
Cát mịn	2,0	5,0
Đá mạt < 0,5 cm	1,5	2,0
Đá dăm các loại từ 0,5 ÷ 2 cm	1,0	1,0
Đá dăm các loại từ 2 ÷ 8 cm	0,5	0,5
Vật liệu ở thể bột không chứa trong bao bì	0,5	1,0
Vật liệu ở thể bột, thể nhuyễn hay nước (trừ A xít) chứa trong bao bì	0,2	0,3
Vật liệu ở thể hạt, rời, xốp còn lại	0,5	0,5
Vật liệu ở thể được cấu tạo, sản xuất có hình dạng nhất định và đếm theo đơn vị: viên, cái, cây…	0,2	0,3

hao hụt khi bảo quản vật liệu — *Hao hụt từ khâu bảo quản vật liệu*

Cách giảm hao hụt vật liệu trong xây dựng

Để kiểm soát tốt định mức hao hụt vật liệu bạn cần áp dụng đồng bộ các biện pháp từ khâu chuẩn bị đến thi công, bảo quản. Một số cách mà bạn có thể áp dụng như:

Lập dự toán sát thực tế: Bóc tách khối lượng chính xác, áp dụng đúng định mức hao hụt cho từ vật liệu để hạn chế thừa, thiếu vật tư
Chọn vật liệu phù hợp: Sử dụng vật liệu có chất lượng ổn định, kích thước đồng đều, giúp giảm hao hụt.
Tổ chức thi công hợp lý: Bố trí mặt bằng, lối vận chuyển khoa học để hạn chế rơi vãi, trung chuyển nhiều lần.
Kiểm soát khâu trộn và sử dụng vật liệu: Trộn đúng tỷ lệ, tránh trộn dư, ưu tiên vật liệu trộn sẵn để giảm thất thoát và sai số.
Bảo quản vật liệu đúng kỹ thuật: Che chắn, kê cao, bảo quản vật liệu trong kho khô ráo, tránh ẩm ướt, hư hỏng.

Tóm tắt, định mức hao hụt vật liệu cần được tính toán, kiểm soát từ khâu lập dự toán đến thi công thực tế để quản lý, hạn chế lãng phí và đảm bảo tiến độ công trình. Ngoài ra, để hạn chế tối đa hao hụt, bạn nên tham khảo các vật liệu có chất lượng ổn định, đồng nhất như vữa trộn sẵn để tránh thất thoát khi trộn, thi công hay trung chuyển vật liệu.

Liên hệ ngay với Minsando theo số hotline 0832.968.868 – 082.436.8868 để tham khảo hệ sinh thái vật liệu trộn sẵn cao cấp dành cho công trình Việt.